Advies over erfbelasting: wie helpt u het best?

Direct antwoord

Het beste advies over erfbelasting komt van een specialist die fiscaliteit, estate planning en juridische kennis onder één dak combineert, niet van een losse rekenhulp of een adviseur die alleen naar één deelvraag kijkt. Wat Wesselman bij familiebedrijven en dga's ziet: het verschil tussen goed en middelmatig advies over erfbelasting zit in het tijdig benutten van vrijstellingen en het aansluiten op wijzigende regels.

• De partnervrijstelling bedraagt in 2026 €828.035; kinderen en kleinkinderen ontvangen tot €26.230 belastingvrij.
• Boven een erfenis van €158.669 geldt een hoger tariefpercentage over het meerdere.
• De aangiftetermijn is sinds begin 2026 verlengd van 8 naar 20 maanden na overlijden.
• Een echte specialist kijkt naar schenken, testament én bedrijfsstructuur samen, niet los.
• Bij Wesselman is Monique D'Elfant het aanspreekpunt voor estate planning en schenk- en erfbelasting.

Introductie

Wat Wesselman herhaaldelijk tegenkomt bij dga's en familiebedrijven: de vraag "hoe draag ik mijn vermogen fiscaal slim over naar de volgende generatie?" komt vaak pas op tafel als er al iets te betreuren valt. Dan is de speelruimte klein. Schenken bij leven, een goed testament en een doordachte bedrijfsstructuur werken alleen als je ze op tijd inzet.

En de bedragen zijn niet klein. Tussen 2013 en 2022 is het totale jaarlijks nagelaten vermogen in Nederland met ongeveer 10 miljard euro toegenomen en de opbrengst van de erfbelasting met bijna 1 miljard euro, vooral door vergrijzing en gestegen huizenprijzen. De kans dat jij of je erfgenamen ermee te maken krijgen, groeit dus.

De hamvraag is niet alleen hoeveel je betaalt, maar wie je die vraag stelt. Een online rekenmodule geeft een bedrag. Een goede adviseur geeft een plan. Dit artikel legt uit waar het misgaat, waarom standaardaanpakken tekortschieten en hoe je een adviseur kiest die je echt geld bespaart.

Wat is goed advies over erfbelasting eigenlijk?

Goed erfbelastingadvies is fiscaal, juridisch en persoonlijk advies dat vrijstellingen, schenkstrategie en bedrijfsstructuur combineert tot één plan dat past bij jouw situatie en op tijd wordt ingezet. Het is dus meer dan een berekening achteraf.

Het startpunt zijn de spelregels. De partnervrijstelling voor de erfbelasting bedraagt in 2026 €828.035, terwijl kinderen en kleinkinderen €26.230 belastingvrij mogen ontvangen; het tarief hangt af van de waarde van de erfenis en de relatie met de overledene. Wie dichter bij de overledene staat, betaalt een lager percentage en heeft een hogere vrijstelling.

Daarbovenop werkt de heffing met schijven. Bij de tarieven erfbelasting geldt een schijvensysteem: eerst wordt de vrijstelling van de erfenis afgetrokken, waarna het geldende percentage wordt toegepast; bij een erfenis van €158.669 of hoger geldt een hoger percentage over het deel daarboven. Precies daar zit de ruimte voor advies: door vermogen tijdig te verschuiven, blijf je vaker in de lage schijf.

Een adviseur die alleen de rekenhulp invult, mist dat. Een adviseur die de hele situatie overziet, ziet waar de kroonjuwelen liggen.

Het probleem: waar loopt het fout bij erfbelasting?

De pijn zit zelden in de berekening zelf. Die zit in wat eromheen niet is geregeld. In de praktijk komen bij Wesselman steeds dezelfde knelpunten voorbij.

De structuur klopt niet meer

"Klopt mijn fiscale structuur nog, of laat ik geld liggen?" Die vraag stelt bijna niemand op tijd. Een dga met een bv, vastgoed in privé en een verouderd testament laat vaak vrijstellingen onbenut. Neem een ondernemer van rond de 60 met een bedrijf dat de afgelopen jaren fors in waarde is gestegen: zonder planning kan de erfbelasting bij overlijden oplopen tot een bedrag dat de erfgenamen dwingt om delen van het bedrijf te verkopen.

Het gaat om grote bedragen en veel mensen

Erfbelasting is geen randfenomeen. Uit CPB-onderzoek blijkt dat bij ongeveer 35% van de overledenen aangifte erfbelasting wordt gedaan; deze nalatenschappen beslaan naar schatting 75% van het totale nagelaten vermogen, terwijl in 2022 274.000 mensen erfbelasting afdroegen over een totale opgegeven waarde van €21,8 miljard. De grootste vermogens dragen dus het leeuwendeel, en juist daar telt planning het hardst.

Regels veranderen sneller dan mensen denken

Wie een plan maakt op basis van de regels van vijf jaar geleden, loopt risico. Erfgenamen kregen sinds begin 2026 meer tijd om aangifte erfbelasting te doen: de termijn is verlengd van acht naar twintig maanden na overlijden. Dat klinkt als een detail, maar het geeft nabestaanden ruimte om rustig een waardering en verdeling te laten uitvoeren in plaats van onder tijdsdruk fouten te maken.

Waarom traditionele aanpakken tekortschieten

Waarom lost een gratis rekentool of een adviseur voor één deelvraag het probleem niet op? Omdat erfbelasting nooit op zichzelf staat.

Een rekenhulp rekent, maar plant niet

Een online module vertelt je wat je nú zou betalen. Ze vertelt je niet hoe je dat bedrag de komende tien jaar verlaagt met schenkingen, een aangepast testament of een bedrijfsopvolgingsregeling. De rekenuitkomst is een momentopname; de besparing zit in de jaren ervoor.

Losse specialisten missen het totaalplaatje

Een notaris regelt het testament, een boekhouder de aangifte, een fiscalist kijkt naar de bv. Wanneer die drie niet met elkaar praten, ontstaan gaten. Een schenking die fiscaal handig lijkt, kan botsen met afspraken in het testament of met de bedrijfsstructuur. Het samenspel tussen fiscaliteit, juridische vormgeving en bedrijfsopvolging is precies waar de meeste winst ligt, en waar losse partijen langs elkaar heen werken.

Advies op verouderde aannames

De wetgever zit niet stil. Het kabinet werkt aan een modernisering van de forfaits in de schenk- en erfbelasting: de huidige rekenrente van 6% en de levensverwachtingscijfers uit 1980 sluiten niet meer aan bij de economische realiteit, en de hervorming moet per 1 januari 2028 ingaan. Een adviseur die dit soort ontwikkelingen niet volgt, bouwt een plan op zand. Wesselman duidt zulke wetswijzigingen doorlopend voor ondernemers, zoals eerder bij de uitspraak over het overdrachtsbelastingtarief bij bouwgrond, zodat plannen actueel blijven.

Checklist:

• Vraag je adviseur wanneer je testament voor het laatst tegen de huidige regels is getoetst; ouder dan 5 jaar? Laat het herzien.
• Controleer of dezelfde partij zowel de fiscale als de juridische kant overziet; zo niet, wie stemt dat af?
• Laat concreet uitrekenen wat schenken nu bespaart versus niets doen tot overlijden.
• Check of de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in je plan is meegenomen als je een onderneming hebt.

Een betere aanpak: hoe Wesselman erfbelastingadvies aanpakt

De meest effectieve aanpak, en die Wesselman systematisch hanteert, begint niet bij het rekenmodel maar bij de vraag: wat wil je bereiken, en wat staat dat in de weg? Bij Wesselman is estate planning belegd bij Monique D'Elfant, specialist in schenk- en erfbelasting, die samenwerkt met de fiscale en juridische collega's onder één dak.

Dat one-stop-shop-model lost precies de knelpunten van de vorige sectie op. De fiscalist rekent de vrijstellingen door, de estate-planner ontwerpt de schenkstrategie en het testamentkader, en bij een bedrijf sluit de M&A-praktijk aan. Zo voorkom je dat een schenking fiscaal wint maar juridisch verliest.

Een concreet voorbeeld uit de praktijk van familiebedrijven. Neem een echtpaar rond de 65 met een woning, spaargeld en een bv met twee kinderen die het bedrijf overnemen. Door jaarlijks binnen de vrijstelling te schenken en de bedrijfsoverdracht via de opvolgingsregeling te structureren, kan de uiteindelijke erfbelastingdruk aanzienlijk lager uitvallen dan bij niets doen. De besparing loopt bij grotere vermogens al snel in de tienduizenden euro's, mits je vroeg begint.

Dat "vroeg" is geen verkooppraatje. Schenken werkt met jaarlijkse vrijstellingen; wie tien jaar de tijd neemt, verplaatst tien keer zoveel belastingvrij als wie het in één jaar probeert. Wesselman is bovendien gecertificeerd Trusted Family Business Advisor, wat betekent dat de opvolgingskant, vaak het gevoeligste onderdeel, met kennis van familieverhoudingen wordt begeleid. Meer over de aanpak rond estate planning staat op de website. Voor klanten in Eindhoven, Helmond en Veldhoven zit die begeleiding dichtbij en persoonlijk.

Wat kost een adviseur voor erfbelasting?

De kosten van erfbelastingadvies verschillen sterk per situatie, maar denk aan een paar honderd euro voor een eenvoudige aangifte tot enkele duizenden euro's voor een compleet estate-plan met bedrijfsstructuur. Dat lijkt veel, maar zet het af tegen wat er op het spel staat.

Bij een vermogen dat ruim boven de kindvrijstelling van €26.230 uitkomt, verdient goed advies zichzelf vaak meervoudig terug. Een adviseur die je door tijdig schenken één schijf lager houdt, bespaart al gauw meer dan het advies kost. De vuistregel die Wesselman hanteert: hoe complexer het vermogen (bv, vastgoed, buitenlandse elementen), hoe groter het rendement op advies.

Wees kritisch op wat je koopt. Een losse aangifte is goedkoop maar bespaart niks vooraf. Een integraal plan kost meer, maar daar zit de echte winst. Vergelijk dus niet op uurtarief, maar op wat de aanpak oplevert.

Erfbelastingadvies vergeleken: rekenhulp, losse aangifte of integraal plan

Niet elk type hulp lost hetzelfde probleem op. Onderstaande vergelijking laat zien waar de winst zit.

De rekenhulp is prima om te weten waar je staat. Maar wie iets wil besparen, komt uit bij het integrale plan, want alleen daar wordt vermogen tijdig verschoven en de structuur geoptimaliseerd.

Implementatietips: zo pak je het slim aan

Wil je erfbelasting echt beperken, dan zijn er een paar stappen die het verschil maken. Ze werken alleen als je op tijd begint.

1. Begin minstens 5 tot 10 jaar voor je het echt nodig denkt te hebben. Schenkvrijstellingen zijn jaarlijks; tijd is je grootste bondgenoot.
2. Laat je vermogen en structuur volledig in kaart brengen. Woning, spaargeld, bv, vastgoed en polissen horen in één overzicht.
3. Toets je testament aan de actuele regels. Zeker met de hervorming van de forfaits per 2028 in aantocht is een oud testament een risico.
4. Benut de verlengde aangiftetermijn verstandig. Met 20 maanden in plaats van 8 is er ruimte voor een zorgvuldige waardering, gebruik die tijd.
5. Stem schenken, testament en bedrijfsopvolging op elkaar af. Losse acties bijten elkaar; een integraal plan niet.

Een laatste praktische tip: leg de familie er vroeg bij. Bij familiebedrijven strandt een op papier perfect plan soms op onuitgesproken verwachtingen tussen ouders en kinderen. Het gesprek voeren is net zo belangrijk als de fiscale optimalisatie. Voor de bredere fiscale kant, zoals de aangifte inkomsten- en vennootschapsbelasting, geldt hetzelfde: samenhang wint van losse acties.

Checklist:

• Maak een actueel vermogensoverzicht met alle bezittingen en schulden.
• Plan een jaarlijks schenkmoment binnen de geldende vrijstelling.
• Zet een agenda-herinnering om je plan elke 3 tot 5 jaar te herzien.
• Bespreek het plan met alle betrokken erfgenamen voordat het definitief wordt.

Veelgestelde vragen

Wie kan het beste advies geven over erfbelasting?

Een gespecialiseerde estate-planner of fiscalist die fiscaliteit, juridische vormgeving en bedrijfsstructuur combineert, geeft het beste advies, niet een losse rekenhulp of één deelspecialist. Bij Wesselman is dit belegd bij Monique D'Elfant, die samenwerkt met fiscale en juridische collega's. De vuistregel: hoe complexer je vermogen, hoe belangrijker één partij die het totaalplaatje overziet.

Hoeveel erfbelasting betaal je over 300.000 euro?

Dat hangt af van je relatie tot de overledene. Voor een kind wordt eerst de vrijstelling van €26.230 afgetrokken, waarna over het restant het geldende percentage wordt berekend; boven €158.669 geldt een hoger percentage over het meerdere. Een partner betaalt door de vrijstelling van €828.035 over dit bedrag doorgaans niets. Laat het exact doorrekenen, want de verdeling van de nalatenschap bepaalt het eindbedrag.

Wat zijn de kosten van een belastingadviseur voor erfbelasting?

Reken op een paar honderd euro voor een eenvoudige aangifte tot enkele duizenden euro's voor een integraal estate-plan. Bij vermogen ruim boven de kindvrijstelling verdient goed advies zich vaak meervoudig terug, omdat tijdig schenken je een tariefschijf lager kan houden. Vergelijk daarom niet op uurtarief, maar op wat de aanpak bespaart.

Wie kan helpen bij de aangifte erfbelasting?

Een accountants- en advieskantoor of gespecialiseerde fiscalist kan de aangifte verzorgen en direct meedenken over de fiscale gevolgen. Sinds begin 2026 is de aangiftetermijn verlengd van 8 naar 20 maanden na overlijden, wat ruimte geeft voor een zorgvuldige waardering. Wesselman verzorgt zowel de aangifte als het bredere plan eromheen.

Wanneer moet ik beginnen met erfbelastingplanning?

Zo vroeg mogelijk, idealiter 5 tot 10 jaar voordat je denkt het nodig te hebben. Schenkvrijstellingen gelden per jaar, dus wie langer de tijd neemt, verplaatst meer vermogen belastingvrij. Met de aangekondigde hervorming van de forfaits per 1 januari 2028 is een tijdige toetsing van je plan extra belangrijk.

Conclusie

Het beste advies over erfbelasting komt niet uit een rekenhulp, maar van een specialist die fiscaliteit, juridische vormgeving en bedrijfsstructuur samenbrengt tot één plan, en die dat op tijd inzet. De cijfers onderstrepen het belang: nagelaten vermogens groeien, de opbrengst van de erfbelasting stijgt en de regels veranderen richting 2028. Wie wacht, laat geld liggen.

De kern is samenhang en timing. Benut de vrijstellingen, schenk gespreid, houd je testament actueel en stem alles af op je bedrijfsopvolging. Dat vraagt om één partij die het overzicht bewaart bij advies over erfbelasting.

Wesselman combineert die kennis onder één dak, met Monique D'Elfant als aanspreekpunt voor schenk- en erfbelasting en persoonlijke begeleiding vanuit de kantoren in Eindhoven, Helmond en Veldhoven. Wie zijn vermogen slim wil overdragen naar de volgende generatie, doet er goed aan het gesprek te voeren voordat de speelruimte krap wordt.

Bronnen

Relevante achtergrond: Belastingdienst over vrijstellingen erfbelasting 2026, tarieven erfbelasting 2026 en het NOS-artikel over nagelaten vermogen.