Header OverviewPage
Blog

Alleen het btw-nummer van je leverancier checken is niet genoeg

6 november 2026 · Bram Driessen
Een geldig btw-nummer in VIES bewijst alleen dat je leverancier geregistreerd is, niet dat het bedrijf deugt. Na het Konreo-arrest kan een afnemer aansprakelijk worden voor btw die de leverancier niet heeft betaald, en tegelijk zijn aftrek verliezen. Zo controleer je leveranciers op een manier die bij een controle ook overeind blijft.
Blog

Veel ondernemers zien het btw nummer leverancier checken als een formaliteit, maar daar zit het risico niet. Een geldig nummer in VIES laat alleen zien dat de leverancier voor de btw geregistreerd is. Het zegt niets over de vraag of het bedrijf echt bestaat zoals het zich voordoet. Aansprakelijkheid voorkom je pas als je kunt aantonen dat je te goeder trouw was. Dat betekent: het btw-id controleren via VIES op het moment van de transactie, het resultaat vastleggen en daarnaast nagaan of de leverancier echt een onderneming draait, met een pand, personeel en prijzen die kloppen.

Alleen het btw-nummer van je leverancier checken is niet genoeg

Waarom kun je aansprakelijk worden voor de btw van je leverancier?

De btw die een leverancier op zijn factuur zet, moet hij zelf afdragen. Daarom gaan de meeste ondernemers ervan uit dat het risico bij de leverancier ligt als die niet betaalt. Dat klopt niet helemaal. De Belastingdienst waarschuwt ondernemers dat ze zowel via hun leveranciers als via hun kopers ongewild betrokken kunnen raken bij btw-carrouselfraude. Bij die fraude verdwijnt een schakel in de keten met de btw, terwijl anderen die btw wel in aftrek brengen.

Het Europese Hof heeft die risico's verder aangescherpt. In het Konreo-arrest van 10 juli 2025 oordeelde het Hof van Justitie EU dat een afnemer aansprakelijk kan worden gesteld voor btw die zijn leverancier niet heeft voldaan, en dat zijn recht op aftrek tegelijk kan worden geweigerd. BDO wijst erop dat dit vooral speelt voor ondernemers in internationale handel, distributie en groothandel.

Artikel 42c van de Invorderingswet 1990 maakt een afnemer aansprakelijk voor btw die niet is betaald, als hij wist of had moeten weten dat dit zou gebeuren. Daar draait het om: had je het kunnen weten? Dat wordt beoordeeld aan de hand van wat je hebt gecontroleerd en wat je daarvan kunt laten zien.

Stel, je koopt bij een nieuwe leverancier voor €100.000 exclusief btw in. In het slechtste geval verlies je de €21.000 aftrek én word je aangesproken voor de btw die de leverancier niet heeft afgedragen. Dat is een rekenvoorbeeld, maar het laat goed zien waarom één inkoopbeslissing meer kan kosten dan de marge op de hele order.

Welke risico's loop je als je leverancier niet deugt?

De gevolgen van een onbetrouwbare leverancier komen meestal pas boven tijdens een boekenonderzoek, soms jaren na de inkoop. Op dat moment is de leverancier vaak niet meer te vinden. Vier risico's komen in de praktijk het vaakst terug:

  • Verlies van aftrek. De Belastingdienst kan je de voorbelasting op de inkoopfacturen ontzeggen. Dat gebeurt als vaststaat dat je wist of had kunnen weten dat de transactie deel uitmaakte van fraude.
  • Aansprakelijkheid voor btw van een ander. Je kunt worden aangesproken voor btw die je leverancier heeft laten liggen, bovenop het verlies van je eigen aftrek.
  • Weigering van het 0%-tarief. Verkoop je de goederen door naar een afnemer in een ander EU-land, dan kan het nultarief vervallen als de keten frauduleus blijkt. Dan betaal je alsnog 21% over een levering waarop je geen btw hebt gerekend.
  • Een factuur die niet voldoet. Staat er geen of een fout btw-id op de inkoopfactuur, dan heb je een zwakkere basis om je aftrek te verdedigen.

Over de bewijslast bestaat een hardnekkig misverstand. Formeel moet de Belastingdienst bewijzen dat er fraude in de keten zat. Rechtbank Den Haag besliste dat de bewijslast daarvoor bij de Belastingdienst ligt. Dat een leverancier geen aangifte doet, is op zichzelf onvoldoende. Maar staat de fraude eenmaal vast, dan verschuift de vraag naar jouw rol. Kun je dan niet laten zien wat je hebt gecontroleerd, dan sta je zwak.

Voor btw werkt het net als voor loonheffingen: wat je achteraf moet repareren, kost meer dan wat je vooraf goed regelt. Aan de werkgeverskant is dat uitgewerkt in hoe je als werkgever compliant blijft met de loonregels in 2026. Voor inkoop is het principe hetzelfde.

Waarom is een groen vinkje in VIES niet genoeg?

VIES is het officiële systeem van de Europese Commissie dat de btw-registraties van alle EU-lidstaten aan elkaar koppelt. Volgens de Europese Commissie moet een ondernemer die intracommunautair levert snel kunnen nagaan of zijn afnemer een geldig btw-identificatienummer heeft. Het systeem is dus bedoeld om registraties te controleren. Het is geen betrouwbaarheidstoets.

Vrouw bekijkt documenten en gebruikt een rekenmachine op een houten tafel

De Belastingdienst noemt het zelf als signaal van fraude: nepbedrijven in een fraudeketen hebben vaak wel een geldig btw-identificatienummer, maar geen bedrijfspand, inventaris, personeel of website. Een stromanbedrijf komt dus gewoon door de VIES-check. Wie alleen op dat groene vinkje vertrouwt, controleert precies het punt waar fraudeurs het minst moeite voor hoeven te doen.

Daarnaast is een VIES-check een momentopname. Veel bedrijven controleren een leverancier één keer bij de eerste order en daarna nooit meer. Een registratie kan intussen zijn ingetrokken, of een bv kan zijn overgenomen door andere eigenaren. Het systeem bewaart ook geen geschiedenis voor je: als je het resultaat niet opslaat, kun je later niet aantonen dat het nummer op de factuurdatum geldig was.

Tot slot zijn er praktische valkuilen. Volgens Ondernemersplein bestaat er geen openbare lijst met alle btw-identificatienummers. Je kunt dus niet op bedrijfsnaam zoeken en moet het nummer bij de leverancier zelf opvragen. Bij de meeste EU-landen toont VIES ook naam en adres, maar niet bij allemaal. Klopt de naam in VIES niet met de naam op de factuur, dan is dat al een rode vlag. Zo'n afwijking zie je alleen als je er bewust op let.

Hoe kun je het btw nummer leverancier checken zodat het je beschermt?

Wat je nodig hebt, is een controle in lagen die laat zien dat je als redelijk handelende ondernemer hebt gedaan wat je kon. Dat sluit aan bij de maatstaf die de Belastingdienst zelf hanteert. Ondernemers houden hun recht op aftrek en op het 0%-tarief als ze te goeder trouw waren en er alles aan hebben gedaan om niet bij fraude betrokken te raken. Het btw-nummer van een leverancier checken is daarbij de eerste laag, niet de enige. Wie het btw nummer leverancier checken tot één stap beperkt, mist de overige signalen.

ControleWaarWat het aantoontWat het niet aantoont
Btw-id in VIESWebsite Europese CommissieRegistratie is geldig op de dag van de checkDat het bedrijf echte activiteiten heeft
Uittreksel handelsregisterKVK of buitenlands registerBestaan, bestuurders, oprichtingsdatumOf de bestuurders betrouwbaar zijn
Fysieke aanwezigheidBezoek, website, adres op kaartPand, personeel, voorraadOf deze specifieke order echt is
Prijs en voorwaardenOfferte vergelijken met de marktOf de deal economisch logisch isWie er verderop in de keten zit
BankrekeningFactuur en bevestiging leverancierRekening staat op naam van de leverancierWaar het geld daarna heen gaat

Elke laag vangt een ander risico af. De VIES-check en een correcte factuur beschermen je aftrek tegen formele bezwaren. Het uittreksel en de fysieke aanwezigheid weerleggen het verwijt dat je met een lege huls zaken deed. De prijstoets is je verdediging tegen het verwijt dat je had moeten weten dat er iets mis was. Een prijs die ruim onder de markt ligt voor goederen die snel doorverkocht worden, zoals elektronica, telefoons of onderdelen, is in fraudezaken een terugkerend signaal.

De laatste laag is het meest onderschat: de aansluiting tussen papier en geld. Betaal je aan een rekening op naam van een andere partij dan de leverancier, of in een ander land dan waar die gevestigd is? Dan sluit je administratie niet meer aan bij de werkelijkheid. Op dat punt is het lastig om nog goede trouw aan te voeren.

Niet elke leverancier vraagt om dezelfde diepgang. Voor de vaste drukker of het energiebedrijf volstaat meestal een periodieke VIES-check. Een nieuwe buitenlandse groothandel met een opvallend scherpe prijs en een grote eerste order vraagt om alle vijf de lagen. Bij het btw nummer leverancier checken bepaalt het risicoprofiel dus hoeveel bewijs je vastlegt.

Hoe leg je leverancierscontroles vast zodat je goede trouw kunt bewijzen?

Een controle die je niet hebt vastgelegd, bestaat voor de Belastingdienst niet. KVK geeft aan dat je met een geldige VIES-uitkomst bij een controle kunt aantonen dat je het juiste tarief of de juiste verlegging hebt toegepast. Dat werkt alleen als je die uitkomst kunt laten zien, gekoppeld aan de datum van de transactie.

Close-up van persoon die een rekenmachine gebruikt met financiële documenten op kantoor

Vul bij de VIES-check ook je eigen btw-id in. Je krijgt dan doorgaans een bevestiging met een uniek consultatienummer. Daarmee kun je later aantonen dat de check echt is uitgevoerd, wat sterker is dan een losse schermafbeelding zonder context. Let op dat je je btw-id gebruikt en niet je omzetbelastingnummer. Dat laatste is alleen bedoeld voor je contact met de Belastingdienst en levert in VIES een ongeldige uitkomst op.

Bepaal daarnaast wanneer je opnieuw controleert. Een vaste trigger werkt beter dan goede voornemens. Logische momenten zijn een nieuwe leverancier, een gewijzigd bankrekeningnummer, een order die duidelijk groter is dan normaal en een prijs die opvallend afwijkt. Voor vaste leveranciers is een periodieke herhaling (bijvoorbeeld per kwartaal, samen met je btw-aangifte) een werkbaar ritme.

Heb je je administratie uitbesteed? Dan blijft de verantwoordelijkheid voor deze controles toch bij jou liggen. In administratie uitbesteden? Compliance blijft jouw verantwoordelijkheid staat hoe je die taakverdeling helder maakt. Spreek met je boekhouder af wie de VIES-check doet en waar het bewijs wordt bewaard.

Zo pak je het aan:

  • Maak per leverancier één digitaal dossier met de VIES-bevestiging, het uittreksel uit het handelsregister en een notitie over de prijs.
  • Koppel het dossier aan de crediteur in je boekhoudpakket, zodat een nieuwe leverancier pas betaald kan worden als het dossier compleet is.
  • Leg vast welke wijzigingen (bankrekening, adres, contactpersoon) een nieuwe check verplicht maken.
  • Bewaar alles minstens zo lang als de fiscale bewaarplicht van zeven jaar.

Veelgestelde vragen

Waar kan ik een btw nummer leverancier checken?

VIES van de Europese Commissie is de officiële en gratis plek om een btw-identificatienummer te controleren, zowel van Nederlandse als van andere EU-bedrijven. Het systeem is hoofdlettergevoelig, dus vul het nummer in zonder spaties en met de juiste landcode.

Is een btw-nummer gelijk aan het KvK-nummer?

Nee, het zijn twee verschillende nummers van twee verschillende instanties. Het KvK-nummer heeft acht cijfers en identificeert de inschrijving in het handelsregister. Het Nederlandse btw-id begint met NL en eindigt op B gevolgd door twee cijfers, en wordt door de Belastingdienst toegekend.

Is een btw-nummer hetzelfde als een omzetbelastingnummer?

Het omzetbelastingnummer is een apart nummer dat je alleen gebruikt in je contact met de Belastingdienst, bijvoorbeeld bij je aangifte. Op facturen, je website en in VIES gebruik je het btw-identificatienummer. Beide nummers vind je in Mijn Belastingdienst Zakelijk.

Hoe kan ik een Nederlands btw-nummer controleren?

Ook een Nederlands btw-id controleer je via VIES; een apart Nederlands register met btw-nummers is er niet. Bij binnenlandse leveranciers is de check vooral zinvol als het om een nieuwe relatie, een grote order of verlegde btw gaat.

Kan ik een btw-nummer gratis opzoeken op bedrijfsnaam?

Opzoeken op naam kan niet, omdat er geen openbare lijst van btw-nummers bestaat en de Belastingdienst en KVK deze nummers niet verstrekken. Je vraagt het nummer op bij de leverancier of haalt het van de factuur of de website, en controleert het daarna in VIES.

Welke leveranciers controleer je deze maand als eerste?

Begin met je leveranciers die nieuw zijn, buitenlands of opvallend goedkoop, en leg voor elk van hen vast wat je hebt gecontroleerd. Maak van het btw nummer leverancier checken een vaste stap en leg ook de overige controles vast. Dat dossier bepaalt of je bij een boekenonderzoek je aftrek behoudt.

Handen gebruiken een rekenmachine op een bureau met documenten en mappen

Bij Wesselman adviseert specialist omzetbelasting Wendy Derks-Peters ondernemers in Helmond, Eindhoven en Veldhoven over btw-vraagstukken. Twijfel je over een leverancier of over je huidige werkwijze? Vraag dan een gesprek aan via de pagina over fiscaal advies van Wesselman en laat je controleproces eens tegen het licht houden.

Hulp nodig bij overname, opvolging of fiscale compliance?

Stel je vraag

Bronnen

Artikel gemaakt met Launchmind