Snoeien of Groeien?

Familiebedrijven typeren zich meestal door hun langetermijnstrategie. Het bedrijf is een bezit dat doorgegeven moet worden naar volgende generaties. Een vraag die daarbij centraal staat is of het wijs is het aantal aandeelhouders te laten toenemen in de familieonderneming (groeien) óf juist het aantal aandeelhouders te verminderen (snoeien)? Beide scenario’s zijn mogelijk maar hebben ieder hun specifieke voor- en nadelen. Afhankelijk van de omstandigheden van het familiebedrijf kan men één van de genoemde strategieën toepassen.

Groeien
Kiest men voor het groeiscenario dan kan de betrokkenheid van de volgende generatie bij het bedrijf vergroot worden. Door het mede-eigenaarschap wordt het ‘familiebedrijf’ ook een ‘bedrijf van de familie’, wat de betrokkenheid van de individuele aandeelhouders meestal vergroot. Men kan dit mede-eigenaarschap vormgeven door aandelen (juridische en economische eigendom) of door certificaten van aandelen (zogenaamde economische eigendom) uit te geven. In het laatste geval ligt het stemrecht van de aandelen bij het bestuur van de Stichting Administratiekantoor (STAK). Een groeiscenario kan ook de relatie met het bedrijf versterken, indien de kinderen allemaal meewerken in de familieonderneming. Niet iedereen hoeft een directiefunctie te (gaan) vervullen. De ervaring leert ook dat de arbeidsrelatie gescheiden moet worden van het eigenaarschap, ook al is men familie. Ieder familielid zou met zijn of haar eigen talenten en capaciteiten moeten kunnen functioneren binnen het familiebedrijf. Wordt men meerdere keren per jaar als aandeel- of certificaathouder geïnformeerd en kan men meebeslissen over het familiebedrijf, dan creëert dit een enorme betrokkenheid en ‘family company pride’.

Bij familiebedrijven in de derde generatie met meerdere familietaken is het aandelenbezit soms te versnipperd in vergelijking met de oprichters. Vele kleine aandeelhouders werken niet mee in het familiebedrijf en zijn ook niet betrokken. Een veel gehoorde klacht is dan dat de aandacht vooral uitgaat naar de dividentuitkering, waarbij een kritische grens moelijk te trekken is. Wil men liever cash in plaats van mede-eigendom dan is uitkopen een optie.

Snoeien
Kiest men voor het snoeiscenario dan gaat het familiebedrijf over naar één of enkele familieleden. Voor dit scenario wordt vaker gekozen als niet alle kinderen in het bedrijf werken of een andere carrière verkiezen boven het familiebedrijf. Het management en het eigendom komt dan in handen van de eigenaar/eigenaren en bevordert een snelle besliscultuur, hetgeen in bepaalde fases noodzakelijk kan zijn. De eigenaar/eigenaren werken voor hun eigen vermogensgroei en niet meer voor die familieleden, die niet actief meewerken in het familiebedrijf. Aangezien men alle kinderen doorgaans gelijk wil behandelen, willen de overdragers van het familiebedrijf de niet-deelnemende kinderen compenseren. Als het voornaamste en grootste vermogensaandeel uit het familiebedrijf komt, kan dit een uitdaging vormen voor de overdragers.

Het feit dat de overdracht van materiële familieondernemingen fiscaal zeer gunstig is in de successie- en inkomstenbelasting maakt deze uitdaging nog groter. Voor nu en in de toekomst moet het familiebedijf voor een marktconforme prijs worden overgedragen, waarvan alle deelnemers in kennis moeten worden gesteld. Dit bevordert de onderlinge samenwerking en de familiebanden.

Heeft u een vraag hierover?

Arno Aarts

Arno Aarts helpt u graag verder!

Heeft u een vraag?

Wij helpen u graag persoonlijk verder! Nu bellen